Po co ta litera
„Zanim powiesz AI, kim ma być, musisz wiedzieć, co ma powstać.” R ma dwie twarze. Pierwsza to Twoje myślenie, zanim cokolwiek napiszesz. Druga to rola i rzemiosło, czyli kompetencje (umiejętności), które dajesz AI.
Film do tej lekcji
Film włączy się z YouTube dopiero po kliknięciu. Wtedy Google może zapisać ciasteczka (cookies).
Film trwa ok. 11 minut. Włącza się dopiero po kliknięciu. Wolisz czytać? Wszystko najważniejsze jest niżej.
Najważniejsze w 3 punktach
- Trzy pytania na start. Ból: co nie działa? Cel: co chcesz dostać? Odbiorca: dla kogo to jest? Bardzo często odbiorcą jesteś Ty sam.
- Nie każde zadanie potrzebuje roli. Pytasz, ile to 15% z 80 zł? Nie potrzebujesz księgowego z 20-letnim doświadczeniem. Ból prosty, cel prosty, odbiorca Ty.
- Rola to nie kostium. Rola mówi AI, w jakim jest pokoju. Rzemiosło mówi, co dokładnie w tym pokoju umie zrobić. Nie znasz nazwy zawodu? Opisz robotę: „Jesteś osobą, która zawodowo zajmuje się…”.
Zrób teraz (5 minut)
Weź jedno prawdziwe zadanie na dziś albo jutro. Na przykład reklamację, prośbę albo wiadomość do szefa.
Odpowiedz sobie na trzy pytania: ból, cel, odbiorca. Potem napisz polecenie (prompt) z rolą i rzemiosłem. Porównaj wynik z tym, co dostawałeś do tej pory.
✕ Przed
Piszesz: „Napisz reklamację tego produktu.”
Dostajesz szablon: grzeczny, pusty i taki sam dla każdego.
✓ Po
Piszesz: „Jesteś osobą, która zawodowo zajmuje się pisaniem reklamacji. Dzwonię w tej sprawie już trzeci raz. Chcę zwrotu pieniędzy, nie przeprosin. Pismo trafi do działu reklamacji, nie na infolinię.”
AI wie, co Cię boli, jaki masz cel i kto przeczyta pismo.
Sprawdź się
Trzy pytania. Kliknij odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy trafiłeś. Trzy dobre odpowiedzi i lekcja jest zaliczona.
1. Jakie trzy pytania zadajesz sobie, zanim napiszesz do AI?
- Kto? Co? Gdzie?
- Ból, cel, odbiorca.
- Ile? Kiedy? Za ile?
Tak. Co nie działa, co chcesz dostać i dla kogo to jest.
Jeszcze raz? Odpowiedź jest w punkcie 1.
2. Pytasz, ile to 15% z 80 zł. Czy AI potrzebuje roli?
- Tak, księgowego z 20-letnim doświadczeniem.
- Tak, każde polecenie musi mieć rolę.
- Nie. Proste zadanie nie potrzebuje roli.
Tak. Ból prosty, cel prosty, odbiorca Ty sam. Rola niepotrzebna.
Jeszcze raz? Odpowiedź jest w punkcie 2.
3. Nie znasz nazwy zawodu, którego potrzebujesz. Co robisz?
- Opisujesz robotę: „Jesteś osobą, która zawodowo zajmuje się…”.
- Wymyślasz tytuł, który brzmi mądrze.
- Rezygnujesz z AI.
Tak. AI nie potrzebuje etykiety z urzędu pracy. Potrzebuje opisu funkcji.
Jeszcze raz? Odpowiedź jest w punkcie 3.
✓ Lekcja zaliczona
Co dalej
- Narzędzia do tej lekcji: Składacz ROZUM
- Słowa z tej lekcji w słowniku: Rola (persona) · Prompt (polecenie)
- Dalej: lekcja 2 →
Ta litera na checkliście
Na checkliście R to krok 1 Pomyśl: 3 pytania w głowie, czyli ból, cel i odbiorca.
W kroku Napisz R to Rola i Rzemiosło. Opisz robotę po ludzku, na przykład „Wyjaśnij to jak cierpliwy korepetytor”. Pamiętaj: rola nie dodaje wiedzy.
W tabeli „Wynik słaby? Dołóż literkę” R nie ma osobnego objawu, bo R otwiera całą pracę.
Co było niejasne? Napisz mi. Każde pytanie pomaga mi tłumaczyć prościej. Napisz do mnie →
Jak powstał ten tekst: [DO UZUPEŁNIENIA] Lekcja powstała z mojego filmu. AI pomogło mi w [skróceniu transkryptu do najważniejszych punktów]. Wszystko sprawdziłem i podpisuję się pod tym.